Wormer- en Jisperveld; een weidevogelparadijs

Alleen heeft Laag Holland er niet altijd zo uitgezien. Door de jaren heen is het gebied vooral door mensenhanden ontwikkeld. Om het leven onder zeeniveau leefbaar te maken zijn grote gebieden drooggelegd en werden er watergangen gegraven om het water af te voeren. Nog elke dag wordt er met man en macht gewerkt om de bijzondere natuur van Laag Holland te onderhouden.

Zo ook in het Wormer- en Jisperveld, dat weer zijn eigen uitdagingen kent. Een probleem waar niet alleen het Wormer- en Jisperveld, maar heel Nederland mee te maken heeft zijn de dalende aantal weidevogels. Sinds eind vorige eeuw ziet men het aantal weidevogels in het Wormer- en Jisperveld jaarlijks afnemen. Natuurmonumenten, lokale boeren en vrijwilligers hebben hun handen ineen geslagen en zorgen er samen voor dat het Wormer- en Jisperveld een walhalla blijft voor weidevogels. Lees tijdens je wandelroute het verhaal hieronder en kom meer te weten over de weidevogels in dit unieke veenweidegebied.

Wormer- en Jisperveld; een weidevogel paradijs

Deze wandelroute start bij NS Station Wormerveer. Al snel laat je het station achter je en loop je langs de iconische waterloop; de Zaan. Wandelend langs de oever van de Zaan heb je een schitterend uitzicht over de Zaanbocht. De prachtig gerestaureerde fabrieken en pakhuizen doemen al snel op aan de overkant. Namen als Java, Batavia en Saigon verwijzen naar de verre oorden waar de handel vroeger vandaan kwam. Alleen de opvallende Lassie Fabriek is vandaag de dag nog in werking. Alle andere fabrieken en pakhuizen hebben allemaal een mooie herbestemming gekregen als hotel, restaurant of kantoorruimte.

De Veerdijk neemt je mee door de tijd, van de oude industrie in de Zaanbocht, door het nieuwe industriegebied naar Bezoekerscentrum De Poelboerderij. Dit bezoekerscentrum wordt ook wel de ‘toegangspoort’ van het Wormer- en Jisperveld genoemd. Tip: bij Bezoekerscentrum De Poelboerderij kun je onder andere terecht voor prachtige vaartochten, waterspeelpret en meer informatie over het veenweidegebied. 

Het Wormer- en Jisperveld is het grootste aaneengesloten veenweidegebied van West-Europa. In het voorjaar strijken hier jaarlijks honderden weidevogels als de grutto, tureluur, kievit en scholekster neer voor het broedseizoen. Wist je dat maar liefst 70% van de wereldpopulatie grutto’s jaarlijks naar Nederland vliegt om te broeden? Overal waar je kijkt zie je in het voorjaar weidevogels wroeten in het sappige gras en vliegen boven de weilanden. Kijk maar eens goed om je heen!

Als je je ogen zou moeten geloven, zou je niet meteen zeggen dat het slecht gaat met de weidevogel. Toch loopt het aantal weidevogels sinds eind vorige eeuw ieder jaar af. Speciaal natuurbeheer voor weidevogels door Natuurmonumenten en lokale boeren heeft ervoor gezorgd dat de aantallen de laatste jaren zijn gestabiliseerd, maar helaas is dit niet genoeg. Daarom doet Natuurmonumenten er samen met lokale boeren en vrijwilligers van alles aan om voor de weidevogel de ideale leefomgeving te creëren. De weidevogel is dol op natuurgraslanden met veel variatie in kruiden en grassen, een zachte bodem om voedsel uit te prikken, veel insecten en weinig verstoring. Om dit te creëren is speciaal natuurbeheer nodig. Denk hierbij aan het bemesten, op de juiste momenten maaien en het regelen van de waterhuishouding van de graslanden. Meer weten over het beheer van het Wormer- en Jisperveld? Klik dan op punt vier op de route.

Eén van de grootste uitdagingen in het Wormer- en Jisperveld is de waterhuishouding. Weidevogelgrond mag namelijk niet te droog, maar ook niet te nat zijn. Om voor de juiste balans tussen nat en droog te zorgen is het belangrijk om het waterpeil nauwkeurig te kunnen beheren. De houten en stalen weidemolentjes, die hier en daar in het Wormer- en Jisperveld staan, spelen hierin een belangrijke rol. Meer weten over weidemolentjes? Klik dan op punt vijf op de route.

Wandelend over de Wormerringdijk loop je richting een bijzonder plekje in het Wormer- en Jisperveld: de Schaalsmeerpolder. Deze kleine, strakke droogmakerij staat ook wel bekend als de ‘kraamkamer’ van het veenweidegebied. Halverwege de Schaalsmeerpolder vind je een plas-drasgebied met picknicktafel. Neem hier gerust even plaats om te genieten van het prachtige uitzicht.

‘Mmmhoe’, misschien hoor je ze al loeien; de koeien in de potstal van Natuurmonumenten. Misschien verwacht je het niet, maar de koeien in deze stal zijn erg belangrijk voor de graslanden in het Wormer- en Jisperveld. Zodra de koeien, na het broedseizoen, naar buiten mogen, worden zij met de boot naar verschillende natuurgraslanden gebracht. Met hun mest, gegraas en bewegingen over het land wordt het grasland nog gevarieerder, wat goed is voor de weidevogels. Bijzonder toch! Meer weten over de potstal in de Schaalsmeerpolder? Klik dan op punt acht op de route.

Na een mooi rondje door de Schaalsmeerpolder, wandel je terug richting NS Station Wormerveer. In het centrum van Wormerveer kan de dag worden afgesloten bij één van de gezellige horecagelegenheden aan de Zaan.

Deze route is ontwikkeld door Bureau Toerisme Laag Holland, in opdracht van het Recreatieschap Twiske-Waterland, het Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer en de Provincie Noord-Holland en is onderdeel van het Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland.